Nguyên nhân trẻ bị sốt cao co giật & Cách xử lý, chăm sóc tại nhà tránh tái phát

Trẻ bị sốt cao co giật nếu không xử lý đúng cách sẽ để lại nhiều hậu quả nặng nề. Rất nhiều trẻ bị sốt cao dẫn đến co giật khiến các bậc cha mẹ lo lắng và lúng túng không biết làm sao xử lý và khắc phục. Co giật là một bệnh hay gặp ở trẻ từ 6 đến 5 tuổi khi bị sốt cao vì não của trẻ chưa phát triển đầy đủ và rất nhạy cảm với các rối loạn nhiệt độ. Co giật ở trẻ em chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn và không hề gây biến chứng, tuy nhiên các cha mẹ cùng cần có biên pháp xử lý kịp thời, tránh bé co giật mạnh cắn trúng lưỡi hoặc ảnh hưởng đến não bộ. Vậy khi trẻ bị sốt cao co giật phải làm sao xử lý, các loại thuốc ngắn ngừa co giật ở trẻ hiệu quả, cách chăm sóc trẻ sau co giật tại nhà,….tất cả sẽ được chia sẻ trong bài viết dưới đây, mời các mẹ cùng theo dõi nhé.
Hãy cùng gonhub.com tìm hiểu trẻ bị sốt co giật có ảnh hưởng đến nãocách xử lý khi trẻ bị sốt cao dưới đây để có thêm nhiều kiến thức chăm sóc con yêu của mình nhé.

1. Sốt co giật là gì?

Sốt cao co giật là cơn giật xuất hiện khi nhiệt độ cơ thể > 38oC (đo ở hậu môn), do nhiễm khuẩn hoặc virut nhưng không có tổn thương ở não cũng như không có rối loạn chuyển hoá và ở trẻ chưa từng có cơn co giật không kèm theo sốt bao giờ. Đại đa số bệnh khỏi hoàn toàn, không tái phát và không trở thành bệnh động kinh sau này. Tuy nhiên, bệnh nhi cần được sự quan tâm của gia đình và đưa đi khám bệnh để được điều trị đúng, tránh những sơ suất đáng tiếc có thể xảy ra với trẻ.
Nguyên nhân trẻ bị sốt cao co giật & Cách xử lý, chăm sóc tại nhà tránh tái phát
Cần phân biệt giữa sốt co giật và bệnh động kinh. Trong trường hợp sốt co giật, cơn giật chỉ xuất hiện khi có sốt cao, cơn thường ngắn, tạm thời và không có biến chứng, có thể có một cơn duy nhất hoặc vài cơn tùy từng trường hợp. Ngược lại, ở bệnh nhân động kinh, một số cơn đầu tiên xuất hiện khi sốt nhưng những cơn sau đó xuất hiện ngay cả khi không sốt.

2. Các loại sốt co giật ở trẻ em

Sốt co giật được chia làm 2 loại: sốt co giật đơn giản và phức tạp.

Biểu hiện bằng cơn co cứng, co giật hai bên cơ thể; thời gian ngắn (dưới 15 phút); không liệt vận động sau cơn; xuất hiện ở những trẻ bình thường; không có dấu hiệu kịch phát trên điện não đồ ngoài cơn (điện não đồ ngoài cơn bình thường).

Biểu hiện bằng co giật 1 bên; thời gian kéo dài quá 15 phút hoặc tái phát với khoảng cách giữa các cơn ngắn; thiếu sót thần kinh sau cơn (có liệt sau cơn); xuất hiện ở những trẻ phát triển thần kinh không bình thường; có bất thường kịch phát trên điện não đồ ngoài cơn.

3. Nguyên nhân trẻ bị sốt cao co giật

Sốt cao co giật chỉ xảy ra ở trẻ nhỏ (6 tháng đến 6 tuổi) bởi vì não của trẻ chưa phát triển đầy đủ và rất nhạy cảm với các rối loạn nhiệt độ. Sốt cao có thể kích thích não của trẻ nhỏ và gây khởi phát một cơn co giật. Dĩ nhiên không phải tất cả trẻ em đều bị co giật khi bị sốt cao, nguyên nhân có thể là do não của một số trẻ nhạy cảm với co giật hơn các trẻ khác, khuynh hướng này thường có tính chất gia đình. Khi được 5-6 tuổi thì não đã trưởng thành và trẻ sẽ không còn nguy cơ bị sốt cao co giật nữa.
Các nguyên nhân thường gặp trong sốt cao co giật:

4. Dấu hiệu nhận biết trẻ sốt cao co giật

5. Cấp cứu trong cơn co giật do sốt?

Cần phải ngay lập tức bằng mọi cách hạ thân nhiệt cho trẻ: nới rộng quần áo; đặt trẻ ở trong phòng thoáng khí, tránh gió lùa; chườm mát toàn thân; đặt viên đạn hạ sốt vào hậu môn cho trẻ để dự phòng sốt tăng lên. Viên đạn đặt hậu môn này có thành phần là paracetamol, liều lượng tùy vào tuổi và cân nặng của trẻ. Ngày dùng không quá 4 lần đặt.
Nếu với tất cả các phương pháp trên đều không có hiệu quả, cơn giật kéo dài > 5 phút, cần đưa trẻ đến bác sĩ khám để dùng thuốc cắt cơn giật.
Nguyên nhân trẻ bị sốt cao co giật & Cách xử lý, chăm sóc tại nhà tránh tái phát

6. Cách xử trí khi trẻ bị sốt cao gây co giật

Bạn hãy bình tĩnh và đừng nên hốt hoảng vì đa số các cơn co giật chỉ kéo dài dưới 5 phút và hiếm khi gây hại đến sức khỏe của trẻ. Cũng không nhất thiết phải mang trẻ đến bệnh viện ngay mà hãy dành thời gian để thực hiện các biện pháp khẩn cấp sau đây.
Ghi nhớ thời gian bắt đầu cơn co giật để xác định chính xác khoảng thời gian cơn co giật. Ðây là điều quan trọng trong việc đánh giá độ nặng của sốt cao co giật.
Tránh gây tổn thương cho trẻ khi co giật: Cất tất cả các vật cứng, nhọn ở xung quanh trẻ và đặt trẻ nằm ở nơi thăng bằng, rộng rãi (Ví dụ dưới sàn nhà). Cần chắc chắn trẻ sẽ không bị ngã khỏi giường, nhưng cũng không được cố giữ chặt trẻ.
Bảo vệ đường thở: Ðặt trẻ ở tư thế nằm ngửa và đầu nghiêng về một bên hoặc cho trẻ nằm nghiêng một bên để đường thở thông suốt (tránh nghẹt đàm dãi). Khi có thể, nên nhẹ nhàng dùng ngón tay trỏ lấy hết mọi thứ trong miệng trẻ như núm vú cao su, đàm nhớt, chất nôn ói. Tuyệt đối không cho trẻ ăn uống gì trong lúc bị co giật.
Trước đây chúng ta thường đặt 1 que cứng vào miệng trẻ khi đang bị co giật để ngăn không cho trẻ cắn vào lưỡi hay môi của mình. Hiện nay điều này không được thực hiện nữa vì có thể gây chấn thương lâu dài cho răng của trẻ. Cũng đừng quá lo lắng khi thấy trẻ nghiến răng hay cắn phải môi hay lưỡi.
Hạ sốt càng nhanh càng tốt vì sẽ làm rút ngắn cơn co giật: Cởi bỏ quần áo (bao gồm cả tã lót), lau mát toàn thân bằng nước bình thường (tốt nhất là nước ấm) để làm mát nhanh cho trẻ. Lau mát 2 giờ 1 lần, mỗi lần không quá 30 phút. Sau khi ngưng lau mát 10 phút mới đo lại nhiệt độ cho trẻ. Ðắp khăn ướt ở những vùng có mạch máu lớn nằm sát da như cổ, nách, bẹn. Chấm dứt lau mát khi nhiệt độ hậu môn thấp hơn hay bằng 38,5 độ C.
Alcool, rượu hay nước đá tuy làm giảm nhiệt độ ở da nhanh hơn nhưng ít mang lại ích lợi vì hiện tượng co mạch ngoại vi (do dùng những chất này ở ngoài da) sẽ gây trở ngại cho sự mất nhiệt, ngoài ra còn làm tăng tỷ lệ bệnh tật, nhất là ở trẻ sơ sinh, vì vậy cần tránh.
Dùng thuốc hạ sốt dạng nhét hậu môn để tránh ảnh hưởng đường thở trong trường hợp co giật khi sốt có sốt cao hơn 38,50C. Thuốc hạ sốt thường được chọn là Paracetamol với liều 10-15mg/kg cân nặng/lần, có thể dùng thuốc nhét hậu môn 3-4 lần/ngày (những gia đình có trẻ dưới 6 tuổi nên có thuốc thường xuyên trong tủ lạnh). Khi cơn co giật kéo dài từ 5 phút trở lên thì phải dùng 1 thuốc chống co giật (bơm thuốc Diazepam trực tiếp vào trực tràng).

7. Chăm sóc trẻ sau cơn co giật tại nhà

Trong thực tế các phụ huynh chỉ nên đưa trẻ vào bệnh viện hay đến bác sĩ khám sau khi cơn co giật (đầu tiên) chấm dứt để được theo dõi, đánh giá và nhập viện nếu cần. Ðiều này cho phép có nhiều thời gian hơn để tiếp tục đánh giá, làm yên lòng phụ huynh và giả sử nếu có cơn co giật thứ 2 xảy ra thì trẻ sẽ đang ở trong bệnh viện.
Lời khuyên cho các bậc phụ huynh:

8. Thuốc dự phòng cơn co giật khi sốt cao

Phương pháp tốt nhất là tránh cho trẻ không bị sốt. Nếu trẻ bị sốt thì cần kiểm soát chặt chẽ để thân nhiệt không vượt quá 37,5oC, có thể dùng cho trẻ paracetamol và aspirin xen kẽ nhau với liều phù hợp lứa tuổi, mặt khác, cần điều trị nguyên nhân gây sốt.
Trên thực tế, việc kiểm soát chặt chẽ thân nhiệt không dễ dàng vì nhiệt độ có thể tăng lên rất nhanh. Do đó, trong một số trường hợp, nếu trẻ xuất hiện 2 hay nhiều cơn co giật khi sốt cao, có thể cho trẻ uống thuốc chống co giật trong thời gian từ 18 – 24 tháng. Thuốc hay được sử dụng là: valproate de sodium (depakine) hoặc phenobarbital (gardenal).
Valproate de sodium uống trước bữa ăn, uống vào giờ nhất định, tránh quên hoặc bỏ thuốc đột ngột.
Thuốc có tác dụng không mong muốn là buồn ngủ, lú lẫn (hiếm gặp), rối loạn tiêu hóa gặp trong giai đoạn đầu của điều trị (hạn chế bằng tăng liều dần); tăng cân do ăn ngon miệng; giảm tiểu cầu (mức độ nhẹ); tăng nhẹ men gan; dị ứng da (hiếm gặp); viêm gan, hủy hoại tế bào gan rất nặng nhưng không liên quan đến liều lượng, thường xuất hiện trong 6 tháng đầu của điều trị, hay gặp ở trẻ em dưới 2 tuổi dùng đa trị liệu (phối hợp nhiều loại thuốc).
Phenobarbital uống 1 lần trong ngày, uống vào một giờ nhất định, tránh quên hoặc bỏ thuốc đột ngột. Tác dụng không mong muốn của thuốc là ngủ gà, rối loạn chức năng nhận thức, kích động ở trẻ em; còi xương và nhuyễn xương (vì thoái giáng vitamin D); nhiễm độc da.
Ở những trẻ đã có bệnh động kinh đang điều trị, sốt cũng là một yếu tố làm cơn giật tái diễn, do đó, ngoài việc tránh cho trẻ không bị sốt thì cha mẹ cần cho trẻ dùng thuốc kháng động kinh theo đúng chỉ dẫn của thầy thuốc.

9. Sai lầm của cha mẹ khi trẻ bị sốt co giật

10. Sốt cao co giật ở trẻ em có dễ bị tái phát?

Câu hỏi: Chào bác sĩ. Con em bị sốt cao 39 độ và bị co giật 1 lần. Em được biết nếu đã bị co giật 1 lần rồi thì sẽ rất dễ bị lần thứ 2 , thứ 3. Em đi khám tư vấn bác sĩ kê đơn uống Deparkine khi nhiệt độ trên 37 độ cho những lần bị sốt sau. Em rất phân vân và lo lắng khi đọc tác dụng phụ của Deparkine. Vậy em viết thư này xin hỏi nếu những lần bị sốt sau cứ sốt là uống thuốc hạ sốt và deparkine thi có ảnh hưởng đến sức khoẻ không ạ. Vì con em thỉnh thoảng rất hay bị sốt trung bình 1 tháng bị sốt 1 lần và nếu cứ sốt là dùng deparkine và dùng nhiều như thế thì có ảnh hưởng gì đến sức khoẻ về sau không ạ. Xin chân thành cảm ơn bác sĩ. (Thu Hiền)
Nguyên nhân trẻ bị sốt cao co giật & Cách xử lý, chăm sóc tại nhà tránh tái phát
Trả lời của bác sĩ nhi khoa: Chào bạn,
Sốt co giật là một tình trạng khá thường gặp trong nhi khoa. Tỉ lệ trẻ bị sốt co giật chiếm tới 2-5 % trẻ em. Sốt co giật được chia 2 loại đơn giản và phức tạp. Loại đơn giản thường không có diễn tiến gì đặc biệt và ít ảnh hưởng đến hầu hết trẻ. Loại phức tạp có tỉ lệ tái phát, tỉ lệ bị bệnh động kinh và một số vấn đề khác cao hơn.
Thông thường thì sốt co giật không có chỉ định điều trị phòng ngừa và chưa có phương pháp nào được cho là thực sự hiệu quả để phòng ngừa co giật do sốt. Việc dùng các thuốc chống co giật và động kinh cũng đã được đề cập nhưng chưa thuyết phục do tác dụng phụ của thuốc. Con của bạn bị co giật 1 lần cần xem xét thêm nhiều yếu tố như thời gian xảy ra co giật, kiểu co giật (cục bộ hay toàn thể), các triệu chứng trong và sau cơn co giật, tình trạng thần kinh của cháu và bệnh sử gia đình… để xác định thêm về khả năng tái phát của cơn giật và khả năng có thể bị động kinh. Từ đó sẽ có can thiệp tốt nhất nếu cần. Bạn nên đưa cháu đến bệnh viện để được xem xét và giải quyết cụ thể, tốt nhất cho cháu.
Trên đây là nguyên nhân, cách xử lý và chăm sóc khi trẻ bị sốt cao cô giật mà các mẹ nên biết để có thể chăm sóc con yêu của mình một cách hoàn hảo nhất, tránh được các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra gây ảnh hưởng tới sự phát triển thể chất và tinh thần. Chúc các bé luôn khỏe mạnh, hay ăn chóng lớn mỗi ngày và hãy luôn đồng hành cùng gonhub.com để cập nhật thêm nhiều thông tin sức khỏe trẻ em hữu ích nhé.

Mẹ - Bé - Tags: