Hướng dẫn sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ an toàn hợp lý

Từ trước đến nay các loại thuốc kháng sinh được coi là một vũ khí lợi hại để chữa các bệnh nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, chúng ta cần thấy hết những phản ứng và tác phụ của nó đối với người bệnh nhất là đối với trẻ em. Rất nhiều mẹ lo lắng về những tác dụng phụ do thuốc kháng sinh gây ra đối với các bé và khả năng kháng thuốc sau này. Các mẹ đừng quá lo lắng vì thuốc kháng sinh không nhiều tác hại như các mẹ nghĩ nếu như biết cách sử dụng hợp lý an toàn đúng bệnh. Trong bài viết này sẽ hướng dẫn sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ đúng cách an toàn nhanh khỏi bệnh nhất, các mẹ có thể tham khảo để biết rõ hơn về loại thuốc này khi sử dụng cho các bé.
Hãy cùng gonhub.com tham khảo ngay hướng dẫn sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ an toàn hiệu quả nhất của các chuyên gia trong bài viết này.

1. Trường hợp sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ

Khi cho trẻ sử dụng thuốc kháng sinh, điều quan trọng là phải dùng kháng sinh đúng nhóm bệnh. Dưới đây là một số lời khuyên của phó giáo sư Dũng về việc dùng kháng sinh cho trẻ:

Viêm mũi họng cấp hoặc nhiễm khuẩn đường hô hấp trên vị trí không xác định

Nguyên nhân gây bệnh chủ yếu do virus, thuốc kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng. Vì vậy, cha mẹ không nên cho trẻ dùng kháng sinh trong trường hợp này.
Việc điều trị chủ yếu là điều trị các triệu chứng như: hạ sốt, thuốc ho, thuốc sổ mũi… Bệnh thường tự khỏi sau 3-7 ngày.
Hướng dẫn sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ an toàn hợp lý

Viêm họng, viêm amidan cấp do liên cầu

Để chẩn đoán chính xác viêm họng do liên cầu phải làm xét nghiệm cấy nhớt họng hoặc các test chẩn đoán nhanh. Tuy nhiên, thực tế không phải trẻ nào bị viêm họng cũng có thể lấy dịch họng để xét nghiệm tìm liên cầu được. Theo Tổ chức Y tế Thế giới cần nghĩ đến viêm họng do liên cầu ở trẻ khi có ít nhất các dấu hiệu sau: họng đỏ, amidan sưng, có chất xuất tiết trắng và sưng đau hạch cổ.
Ngoài ra còn có thể có thêm một số triệu chứng khác như: đau họng, sốt, đau đầu, chấm xuất huyết nhỏ ở vòm. Nếu chỉ có họng đỏ không thôi thì thường là viêm họng do virus.
Trẻ bị viêm họng do liên cầu cần được điều trị đúng và đủ liều kháng sinh để phòng biến chứng thấp khớp cấp có thể ảnh hưởng đến tim, sau này rất khó chữa.
Hướng dẫn sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ an toàn hợp lý

Viêm tai giữa cấp

Nguyên nhân gây bệnh có thể là vi khuẩn và cả virus- chiếm 40-75%. Đây là bệnh hay gặp ở trẻ nhỏ.
Kháng sinh được chỉ định dùng trong một số trường hợp sau:

Viêm mũi xoang cấp do vi khuẩn

Biểu hiện thường gặp của bệnh là: chảy mũi, tắc mũi, ho về ban ngày, thường không đỡ sau 10 ngày hoặc bệnh nặng hơn với các biểu hiện như: sốt, chảy mũi mủ, đau ở vùng xoang trên mặt sau 5-7 ngày.
Trừ azithromycyn có thể dùng 3-5 ngày, còn những loại kháng sinh khác dùng ít nhất 10 ngày, dài nhất có thể tới 4 tuần. Thời gian dùng kháng sinh phụ thuộc vào thời gian hết các triệu chứng và cộng thêm 1 tuần sau khi hết triệu chứng.

2. Các cách sử dụng thuốc cho trẻ em

Đường uống: có các dạng như dung dịch (uống siro, thuốc sủi), thuốc con nhộng, thuốc viên nén (không phải viên sủi). Trong đó dạng siro hoặc thuốc sủi bọt là dễ sử dụng nhất vì có mùi thơm, vị ngọt, tránh được việc bị nghẹn; phù hợp với cả trẻ dưới 2-3 tuổi.
Hướng dẫn sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ an toàn hợp lý
Tuy nhiên, nhược điểm của siro/thuốc sủi là giá cao, khó bảo quản, hay bị hao phí.
Chú ý: KHÔNG được dùng thuốc uống khi trẻ hôn mê, nôn ói nhiều. Nên tránh dùng các thuốc có vị đắng, mùi hôi chung với thức ăn vì sẽ khiến trẻ sợ thức ăn sau này.
Đường nhét hậu môn: được sử dụng khi trẻ bị ói, hôn mê. Không được sử dụng khi trẻ bị tiêu chảy hoặc táo bón.
Đường tiêm (chích): không sử dụng ở gia đình và nhà trường vì chúng ta không có chuyên môn. Ngoài ra còn ghễ dây sốc phản vệ; làm trẻ đau và hoảng sợ…

3. Những thuốc kháng sinh cần đặc biệt thận trọng khi dùng cho trẻ nhỏ

Clotamphenicol: có thể gây “hội chứng xanh xám” cho trẻ sơ sinh nhất là trẻ đẻ non. Ðứa trẻ bị xanh tái dần rồi truỵ tim mạch và chét. Cloramphenicol còn gây ngộ độc cho tuỷ xương, nếu dùng kéo dài có thể gây suy tuỷ, thiếu máu không hồi phục.
Tetraxycin: không nên dùng cho trẻ sơ sinh và trẻ dưới 8 tuổi vì thuốc này làm chậm phát triển của xương, làm cho răng vàng nâu vĩnh viễn. Tetraxyclin còn làm căng thóp ở trẻ sơ sinh.
Kháng sinh nhóm aminozit như streptomycin, gentamycin dùng cho trẻ sơ sinh dễ gây điếc. Các loại sulfonamid như bactrim, không nên dùng cho trẻ nhỏ vì dễ gây vàng da và độc với thận. Các thuốc kháng sinh: negram nitrofurantoin, rifamixin cũng không nên dùng cho trẻ nhỏ vì có thể gây vàng da, nhiễm độc cho gan.

4. Những nguyên tắc khi sử dụng thuốc kháng sinh

Nguyên tắc thứ nhất: Chỉ sử dụng kháng sinh khi có nhiễm khuẩn

Các tác nhân gây bệnh cho người có thể là virus, vi khuẩn, nấm, sinh vật hoặc ký sinh vật ( giun, sán…). Các kháng sinh thông dụng chỉ có tác dụng với vi khuẩn, rất ít kháng sinh có tác dụng với virus, nấm gây bệnh, sinh vật đơn bào. Mỗi nhóm kháng sinh lại chỉ có tác dụng với một số loại vi khuẩn nhất định; do đó, trước khi quyết định sử dụng một loại kháng sinh nào đó cần phải thực hiện các bươc như:
Thăm khám lâm sàng: Bao gồm việc đo nhiệt độ, phóng vấn và khám cho bệnh nhân. Đây là bước quan trọng nhất và phải làm trong mọi trường hợp.
Vì sốt là dấu hiệu điển hình khi có nhiễm khuẩn nên việc đo nhiệt độ góp phần quan trọng để khẳng có nhiễm khuẩn hay không. Sốt do vi khuẩn thường gây tăng thân nhiệt trên 39oc trong khi sốt do virus chỉ có nhiệt độ khoảng 38-38,5oc. Tuy nhiên cũng có những trường hợp ngoại lệ như: Nhiễm khuẫn ở bệnh nhân suy giảm miễn dịch, bệnh nhân quá già yếu thì có thể có sốt nhẹ. Trái lại, bệnh nhân nhiễm virus quai bị, thủy đậu, sốt xuất huyết, bại liệt… có thể thân nhiệt tăng trên 39oc. Vì vậy việc thăm khám lâm sàng và phỏng vấn bệnh nhân giúp cho thầy thuốc dự đoán được tác nhân gây bệnh qua đường thâm nhập của vi khuẩn.
Hướng dẫn sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ an toàn hợp lý

Nguyên tắc thứ hai: Phải biết lựa chọn kháng sinh hợp lý

Lựa chọn kháng sinh phụ thuộc vào 3 yếu tố:

Nguyên tắc thứ ba: Phối hợp kháng sinh phải hợp lý

Sự phối hợp kháng sinh nhằm đạt các mục đích sau:

Nguyên tắc thứ tư: Phải sử dụng kháng sinh đúng thời gian qui định.

Trên thực tế không có qui định cụ thể về độ dài của đợt điều trị với mọi loại nhiễm khuẩn, nhưng đều có nguyên tắc chung là:

Hướng dẫn sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ đúng cách an toàn nhanh khỏi bệnh trên đây hy vọng sẽ giúp các bậc cha mẹ hiểu hơn về thuốc kháng sinh và có cách cho trẻ uống chữa bệnh kịp thời. Tốt hơn hết khi sử dụng bất cứ loại thuốc kháng sinh nào cho trẻ thì nên tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo an toàn. Chúc các bé luôn khỏe mạnh gia đình hạnh phúc và đừng quên đồng hành cùng gonhub.com để biết thêm nhiều thông tin hữu ích nhé.

Từ trước đến nay các loại thuốc kháng sinh được coi là một vũ khí lợi hại để chữa các bệnh nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, chúng ta cần thấy hết những phản ứng và tác phụ của nó đối với người bệnh nhất là đối với trẻ em. Rất nhiều mẹ lo lắng về những tác dụng phụ do thuốc kháng sinh gây ra đối với các bé và khả năng kháng thuốc sau này. Các mẹ đừng quá lo lắng vì thuốc kháng sinh không nhiều tác hại như các mẹ nghĩ nếu như biết cách sử dụng hợp lý an toàn đúng bệnh. Trong bài viết này sẽ hướng dẫn sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ đúng cách an toàn nhanh khỏi bệnh nhất, các mẹ có thể tham khảo để biết rõ hơn về loại thuốc này khi sử dụng cho các bé.
Hãy cùng gonhub.com tham khảo ngay hướng dẫn sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ an toàn hiệu quả nhất của các chuyên gia trong bài viết này.

1. Trường hợp sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ

Khi cho trẻ sử dụng thuốc kháng sinh, điều quan trọng là phải dùng kháng sinh đúng nhóm bệnh. Dưới đây là một số lời khuyên của phó giáo sư Dũng về việc dùng kháng sinh cho trẻ:

Viêm mũi họng cấp hoặc nhiễm khuẩn đường hô hấp trên vị trí không xác định

Nguyên nhân gây bệnh chủ yếu do virus, thuốc kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng. Vì vậy, cha mẹ không nên cho trẻ dùng kháng sinh trong trường hợp này.
Việc điều trị chủ yếu là điều trị các triệu chứng như: hạ sốt, thuốc ho, thuốc sổ mũi… Bệnh thường tự khỏi sau 3-7 ngày.
Hướng dẫn sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ an toàn hợp lý

Viêm họng, viêm amidan cấp do liên cầu

Để chẩn đoán chính xác viêm họng do liên cầu phải làm xét nghiệm cấy nhớt họng hoặc các test chẩn đoán nhanh. Tuy nhiên, thực tế không phải trẻ nào bị viêm họng cũng có thể lấy dịch họng để xét nghiệm tìm liên cầu được. Theo Tổ chức Y tế Thế giới cần nghĩ đến viêm họng do liên cầu ở trẻ khi có ít nhất các dấu hiệu sau: họng đỏ, amidan sưng, có chất xuất tiết trắng và sưng đau hạch cổ.
Ngoài ra còn có thể có thêm một số triệu chứng khác như: đau họng, sốt, đau đầu, chấm xuất huyết nhỏ ở vòm. Nếu chỉ có họng đỏ không thôi thì thường là viêm họng do virus.
Trẻ bị viêm họng do liên cầu cần được điều trị đúng và đủ liều kháng sinh để phòng biến chứng thấp khớp cấp có thể ảnh hưởng đến tim, sau này rất khó chữa.
Hướng dẫn sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ an toàn hợp lý

Viêm tai giữa cấp

Nguyên nhân gây bệnh có thể là vi khuẩn và cả virus- chiếm 40-75%. Đây là bệnh hay gặp ở trẻ nhỏ.
Kháng sinh được chỉ định dùng trong một số trường hợp sau:

Viêm mũi xoang cấp do vi khuẩn

Biểu hiện thường gặp của bệnh là: chảy mũi, tắc mũi, ho về ban ngày, thường không đỡ sau 10 ngày hoặc bệnh nặng hơn với các biểu hiện như: sốt, chảy mũi mủ, đau ở vùng xoang trên mặt sau 5-7 ngày.
Trừ azithromycyn có thể dùng 3-5 ngày, còn những loại kháng sinh khác dùng ít nhất 10 ngày, dài nhất có thể tới 4 tuần. Thời gian dùng kháng sinh phụ thuộc vào thời gian hết các triệu chứng và cộng thêm 1 tuần sau khi hết triệu chứng.

2. Các cách sử dụng thuốc cho trẻ em

Đường uống: có các dạng như dung dịch (uống siro, thuốc sủi), thuốc con nhộng, thuốc viên nén (không phải viên sủi). Trong đó dạng siro hoặc thuốc sủi bọt là dễ sử dụng nhất vì có mùi thơm, vị ngọt, tránh được việc bị nghẹn; phù hợp với cả trẻ dưới 2-3 tuổi.
Hướng dẫn sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ an toàn hợp lý
Tuy nhiên, nhược điểm của siro/thuốc sủi là giá cao, khó bảo quản, hay bị hao phí.
Chú ý: KHÔNG được dùng thuốc uống khi trẻ hôn mê, nôn ói nhiều. Nên tránh dùng các thuốc có vị đắng, mùi hôi chung với thức ăn vì sẽ khiến trẻ sợ thức ăn sau này.
Đường nhét hậu môn: được sử dụng khi trẻ bị ói, hôn mê. Không được sử dụng khi trẻ bị tiêu chảy hoặc táo bón.
Đường tiêm (chích): không sử dụng ở gia đình và nhà trường vì chúng ta không có chuyên môn. Ngoài ra còn ghễ dây sốc phản vệ; làm trẻ đau và hoảng sợ…

3. Những thuốc kháng sinh cần đặc biệt thận trọng khi dùng cho trẻ nhỏ

Clotamphenicol: có thể gây “hội chứng xanh xám” cho trẻ sơ sinh nhất là trẻ đẻ non. Ðứa trẻ bị xanh tái dần rồi truỵ tim mạch và chét. Cloramphenicol còn gây ngộ độc cho tuỷ xương, nếu dùng kéo dài có thể gây suy tuỷ, thiếu máu không hồi phục.
Tetraxycin: không nên dùng cho trẻ sơ sinh và trẻ dưới 8 tuổi vì thuốc này làm chậm phát triển của xương, làm cho răng vàng nâu vĩnh viễn. Tetraxyclin còn làm căng thóp ở trẻ sơ sinh.
Kháng sinh nhóm aminozit như streptomycin, gentamycin dùng cho trẻ sơ sinh dễ gây điếc. Các loại sulfonamid như bactrim, không nên dùng cho trẻ nhỏ vì dễ gây vàng da và độc với thận. Các thuốc kháng sinh: negram nitrofurantoin, rifamixin cũng không nên dùng cho trẻ nhỏ vì có thể gây vàng da, nhiễm độc cho gan.

4. Những nguyên tắc khi sử dụng thuốc kháng sinh

Nguyên tắc thứ nhất: Chỉ sử dụng kháng sinh khi có nhiễm khuẩn

Các tác nhân gây bệnh cho người có thể là virus, vi khuẩn, nấm, sinh vật hoặc ký sinh vật ( giun, sán…). Các kháng sinh thông dụng chỉ có tác dụng với vi khuẩn, rất ít kháng sinh có tác dụng với virus, nấm gây bệnh, sinh vật đơn bào. Mỗi nhóm kháng sinh lại chỉ có tác dụng với một số loại vi khuẩn nhất định; do đó, trước khi quyết định sử dụng một loại kháng sinh nào đó cần phải thực hiện các bươc như:
Thăm khám lâm sàng: Bao gồm việc đo nhiệt độ, phóng vấn và khám cho bệnh nhân. Đây là bước quan trọng nhất và phải làm trong mọi trường hợp.
Vì sốt là dấu hiệu điển hình khi có nhiễm khuẩn nên việc đo nhiệt độ góp phần quan trọng để khẳng có nhiễm khuẩn hay không. Sốt do vi khuẩn thường gây tăng thân nhiệt trên 39oc trong khi sốt do virus chỉ có nhiệt độ khoảng 38-38,5oc. Tuy nhiên cũng có những trường hợp ngoại lệ như: Nhiễm khuẫn ở bệnh nhân suy giảm miễn dịch, bệnh nhân quá già yếu thì có thể có sốt nhẹ. Trái lại, bệnh nhân nhiễm virus quai bị, thủy đậu, sốt xuất huyết, bại liệt… có thể thân nhiệt tăng trên 39oc. Vì vậy việc thăm khám lâm sàng và phỏng vấn bệnh nhân giúp cho thầy thuốc dự đoán được tác nhân gây bệnh qua đường thâm nhập của vi khuẩn.
Hướng dẫn sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ an toàn hợp lý

Nguyên tắc thứ hai: Phải biết lựa chọn kháng sinh hợp lý

Lựa chọn kháng sinh phụ thuộc vào 3 yếu tố:

Nguyên tắc thứ ba: Phối hợp kháng sinh phải hợp lý

Sự phối hợp kháng sinh nhằm đạt các mục đích sau:

Nguyên tắc thứ tư: Phải sử dụng kháng sinh đúng thời gian qui định.

Trên thực tế không có qui định cụ thể về độ dài của đợt điều trị với mọi loại nhiễm khuẩn, nhưng đều có nguyên tắc chung là:

Hướng dẫn sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ đúng cách an toàn nhanh khỏi bệnh trên đây hy vọng sẽ giúp các bậc cha mẹ hiểu hơn về thuốc kháng sinh và có cách cho trẻ uống chữa bệnh kịp thời. Tốt hơn hết khi sử dụng bất cứ loại thuốc kháng sinh nào cho trẻ thì nên tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo an toàn. Chúc các bé luôn khỏe mạnh gia đình hạnh phúc và đừng quên đồng hành cùng gonhub.com để biết thêm nhiều thông tin hữu ích nhé.

Mẹ - Bé - Tags: